The Stormlight Archives — Boeggn

Stormlight Archive #5: Wind and Truth

Sun, 19 Jan 2025 21:18:20 +0100

Brandon Sanderson Tor Books, 2024 1330 blz.

Het is eindelijk uit, het laatste boek van het eerste deel van The Stormlight Archive.

Wat een véél te lang boek. Wat een, uiteindelijk, véél te veel personages en veel te veel nutteloze sideplots en nergens op uitdraaiende personages.

Dit begon als een uitstekende reeks. De eerste twee boeken waren écht goed. En daarna begon het alsmaar minder te worden. Het is bijna precies vier jaar geleden dat ik boek vier las, en ik was er ook niet echt opgetogen over.

Wat in dit boek gruwelijk hard opvalt, is hoe hard dit een jaren-2020-boek is. Elk van de lijkt het wel tientallen ‘hoofdpersonages’ heeft iets neuro-atypisch of gelijkaardig, en dat definieert ze helemaal. Sanderson doet storend hard zijn best om er één homoseksuele relatie in te steken, één transgender persoon te vermelden, maakt van zijn hoofd-hoofdpersonage zowaar een letterlijke therapeut (in een fantasywereld, met die specifieke term, “therapist”) en klinkt meer dan veel storend “how do you do fellow kids”-achtig als een commentaarder op sociale media.

Ik wou dat ik dit uitgevonden had, mijn ene oog is nog altijd niet helemaal teruggerold:

How?” Ishar repeated. “What are you?” He gestured toward Szeth. “Are you … are you his spren? His god?”
“No,” Kaladin said. “I’m his therapist.”

Dat citaat hierboven was bovendien niét grappig bedoeld. Het was een ernstige conversatie op een ernstig en belangrijk moment. Cringe.

Want het viel mij deze keer ook storend hard op hoe enorm on-grappig hij is. Het ligt er natuurlijk ook wellicht aan dat ik bijna alles van Terry Pratchett herlezen heb de afgelopen maanden, maar miljaaarrrr hoe pijnlijk is Sanderson als hij denkt grappig te zijn.

Het heeft niet veel zin om veel over plot te vertellen op het einde van ettelijke duizenden bladzijden, maar toch dit: wat een anticlimax allemaal. Dit boek beschrijft letterlijk de gebeurtenissen van tien dagen in de aanloop naar een duel — weliswaar met een resem grotendeels nutteloze excursussen en flashbacks — maar er is desondanks zeer weinig sense of urgency, en het duel zelf is over voor het begonnen is.

Ik had ook op geen enkel moment het gevoel dat Sanderson in veel van zijn vorige boeken wel kreeg: dat het tegen het einde alsmaar beter en beter en beter werd en alle plotlijnen bij elkaar kwamen en het alsmaar moeilijk neer te leggen was. Er is zelfs een term voor: Sanderlanche, de Sanderson Avalanche.

Dit was van begin tot einde saai, vrees ik. Het was vechten tot de laatste snik om het boek uit te krijgen, en mij dan nog door een aantal gelukkig zeer korte bleurgh postscriptums te worstelen die mij op geen enkele manier goesting deden krijgen om verder te lezen in deze reeks.

Rhythm of War

Mon, 25 Jan 2021 22:10:00 +0100

Brandon Sanderson Tor Books, 2020, 1232 blz.

Het heeft wat voeten in de aarde gehad, maar ik heb Rhythm of War uiteindelijk uitgelezen. Voeten in de aarde, omdat ik begonnen was met het in audioboek te beluisteren, maar het was al zo lang geleden dat ik de vorige boeken gelezen had, dat ik geen flauw idee had wie wie was.

’t Is te zeggen: ik had de vorige boeken gelezen, zoals in “met mijn ogen gelezen”, niet beluisterd. En het moet zijn dat ik de namen anders in mijn hoofd had zitten dan de meneer en de mevrouw die het boek voorlazen, of ik weet eigenlijk niet wat, want het lukte niet, in audioboek. Ik geraakte niet vooruit, met elke avond juist voor ik in slaap viel een kwartier te luisteren.

Overgestapt op Kindle en ’t was direkt beter: na een paar hoofdstukken was ik weer helemaal mee, en op een paar avonden was ik er door.

Heel veel negatief commentaar op tinternet, zag ik achteraf. Boze mensen, over hoe saai het is en alles.

Ik ga niet zeggen dat het een slecht boek was. Maar ik durf ook niet te zeggen dat het een boek is dat zeer veel mensen uitstekend gaan vinden. Brandon Sanderson bouwt aan een verhaal dat bijna al zijn werk aan het omvatten is: alles speelt zich af in de Cosmere, waar quasi-goddelijke wezens (die behalve dat ze enorm machtig zijn toch nog altijd verrassend menselijk blijven van karakter en dergelijke) in verschillende zonnestelsels zitten op verschillende planeten, en waar er een soort allesomvattend systeem van magisch-achtige dinges is, dat in elk van die plaatsen zijn eigen systematiek heeft.

Het hangt allemaal in elkaar, en voor de (zeeeer) aandachtige lezer staat het vol met verwijzingen over en weer.

Daar knelt het wat, in Rhythm of War: Sanderson probeert te veel antwoorden te geven, en tegelijkertijd te veel allusies te doen naar dingen die alleen begrijpbaar zijn voor superfans en méér dan aandachtige lezers die alles gelezen hebben en/of op de hoogte gebleven zijn via bijvoorbeeld The Coppermind.

Ja, ik ben één van die mensen. En ja, voor mij was het allemaal redelijk duidelijk, eens ik er weer in was geraakt.

Een tweede probleem is dat het boek over en weer slingert tussen verschillende vertelstandpunten, en dat die helaas niet allemaal even interessant zijn. Zo is één personage, Venli, enorm interessant als het verhaal zich in het heden afspeelt, maar minder dan boeiend als het flashbacks zijn van acht jaar, zeven en een half, zeven jaar, etc. geleden. Doet een ander personage tot in de laatste paar hoofdstukken gewoon niets van belang, maar krijgt het wel om de zoveel tijd zijn eigen hoofdstuk waar niets in gebeurt. Is er nog een personage dat hoofdstuk na hoofdstuk wetenschappelijke experimenten omschrijft die vrees ik alleen maar boeiend zijn voor wie meer wil weten over het grotere beeld van de verschillende Cosmere-systemen.

Een mens krijgt het gevoel dat dit nooit zou gebeurd zijn in de eerste boeken van Stormlight Archive — daar zou een redacteur nog durven zeggen hebben dat veel van die verhalen verteld konden worden in één hoofdstuk in plaats van in tien of meer.

Het heeft er ook meer te maken, vrees ik, dat Sanderson zichzelf een redelijk vast carcan heeft opgelegd wat structuur betreft, over alle boeken boeken heen: elke titel van elke boek een verwijzing naar een echte tekst in het boek, elk boek een thema, elk boek een orde van Knights Radiant, elk boek een ongeveer gelijk aantal standpunten, elk boek één flashback-protagonist.

Maar hey, dit was boek 4 van de 10 in Stormlight Archive. Het volgende boek zal een einde zijn, om dan vele jaren later de draad opnieuw op te pakken in boek 6-10. Sanderson deed dat al eens met de Mistborn-boeken, waar het tweede deel van het verhaal zich zo’n 300 jaar na het eerste dele afspeelt. Ik ben bijzonder benieuwd te zien wat er zal gebeuren in Stormlight 5. Het laatste nieuws is dat dat voor 2023 zal zijn.

Met wat geluk is Winds of Winter tegen dan ook al uit. Alhoewel.

Oathbringer

Fri, 07 Dec 2018 22:07:00 +0100

Brandon Sanderson Tor Books, 2017, 1248 pages blz.

Er was een cliffhanger op het einde van het vorige deel, en hopla plets, die wordt in het begin van dit boek gewoon van tafel geveegd. En dan gaat het gelijk een andere richting uit dan ik had gedacht, en begint het een beetje duidelijk te worden hoe dit nog zeven boeken kan blijven duren.

Words of Radiance

Wed, 23 Apr 2014 13:03:21 +0100

Brandon Sanderson Gollancz, 2014, 1088 blz.

Het vervolg op The Way of Kings stond al een tijdje op de “te lezen”-lijst. Ik heb eerst in de rapte The Way of Kings herlezen, en dan hopla gewoon aan één stuk door Words of Radiance doorgelezen.

Redelijk letterlijk “aan een stuk door”, trouwens: ik lag met oorontsteking en koppijn te bed, en tot mijn verbazing lukte lezen wél deze keer – dus heb ik een halve dag en een nacht doorgelezen, en het boek was uit. Spijtig, vond ik. Natuurlijk is het nog altijd geen grote literatuur, en natuurlijk blijft het allemaal wat formulaisch, en soms wordt het zelfs wat kinderactig (die woordspelingen!), maar hey: een mens leest ook soms eens om te onspannen, en dat is bij deze helemaal gelukt.

De wereld van Stormlight Archive (tien! boeken gepland!) is typische Brandon Sanderson: een volledig uitgedacht geheel van in elkaar hakende rassen en samenlevingen en geschiedenis en magische systemen, bevolkt met personages die zowaar meestal ménsen zijn en geen karikaturen.

Voor sommige mensen, als ik het internet wat afspeur, lijkt het alsof er weinig gebeurt in deel twee van de serie, maar da’s niet wat ik ervan vind. Het is Traag, maar op een vals plat-manier: het lijkt alsof er niet zo enorm veel gebeurt, maar er gebeurt eigenlijk wél vanalles. Zowel de wereld als de personages zijn een heel eind duidelijker geworden. Waar Shallan in het eerste deel bijna irritant was, met haar voortdurende grapjes, wordt ze in deel twee zowaar een tragisch personage. Waar het in het eerste deel nog voor een groot stuk raden was naar de motieven en de mechanismen, zijn er nu weliswaar nog altijd mysteries, maar het wordt min of meer mogelijk om een lijn te zien in de zaken, en stuk voor stuk te reconstrueren wat er gebeurd is, en te beginnen raden naar wat er nog gaat gebeuren.

Shallan Davar en Kaladin kunnen allebei iets magisch, hoera, en er is uitzicht op nog veel andere mensen die iets magisch kunnen doen, en er zijn zeker twee viewpoints van de andere kant van het conflict (Szeth de moordenaar en Eshonai de leidster van de Parshendi): dat bouwt allemaal naar epische dingen.

Oh, en natuurlijk is zelfs de serie van tien boeken maar een onderdeel van de Cosmere, het universum waar veel van Sanderson’s boeken zich in afspelen, met een wezen dat in zestien shards uit elkaar spatte, en met onder meer Hoid, die van reeks naar reeks over en weer gaat en alles – ik zal dan toch nog Warbreaker moeten lezen, vermoed ik.

All in all: degelijk boek. Op naar nummer drie. Ergens in de lente van 2016, zegt één bron, nog voor het einde van 2015, zegt een andere.

The Way of Kings

Mon, 11 Nov 2013 18:30:42 +0100

Brandon Sanderson Tor, 2011, 1258 blz.

Duizend! Tweehonderd! bladzijden! Brandon! Sanderson!

Ik lees graag wat die mens schrijft, en ik had nog eens zin in iets langer dan een paar honderd bladzijden, en dus hopla. Meer dan duizend bladzijden fantasy, in een onbekende wereld waar de helft van het plezier het plezier van het ontdekken is – wat is er anders? is er magie? zijn er andere rassen dan mensen? hoe zitten de dingen in mekaar? wat is de geschiedenis?

Weeelllll… het gaat een paar duizend jaar terug, toen tien Heralds tien ridderorden stichtten, de Knights Radiant, om de voidbringers te bestrijden die de mensheid bedreigden. De wereld zelf is bewoond door allerlei verschillende rassen, en er zitten overal sprens in, een soort geestachtige dingen – firespren in vuur, lifespren in levende dingen, windspren in wind, rotspren in geïnfecteerde wonden, maar wat ze precies zijn is niet helemaal duidelijk.

Net zoals het niet duidelijk is wat die verschillende rassen zijn.

Et pour cause, dat het allemaal zo onduidelijk is, verdorie: ik was aan ongeveer een derde van het boek toen ik ontdekte dat het begot deel één van de tien geplande delen is. Tién.

Gnn. Tien delen, en het volgende komt pas in maart volgend jaar uit. Gemengde gevoelens, alhier: jazeker, het eerste boek is zeer goed, maar is dat wel vol te houden, tien boeken aan een stuk? Aan het tempo dat Sanderson andere boeken schrijft, spreken we misschien wel over deel tien tegen 2020 of 2030. Ugh.

Hm.

Afijn. Niets aan te doen, ’t is hoe het is. Wachten op het volgende boek, en dan het volgende, en dan zien we wel.

Want het is wel onderhoudend, op een “het is allemaal wel al eens elders gedaan” manier. Sanderson neemt zijn tijd, en dat stoort mij niet. Ik ga ervan uit dat de personages uitgediept zullen worden, en ik ga ervan uit dat er te zijner tijd allemaal antwoorden zullen komen.

Zoals de zaken er nu voor staan, is het een aantal jaar na de brutale moord op Gavilar, de koning van Alethkar. De moordenaar was Szeth-son-son-Vallano, de opdrachtgever is onbekend, en de moord is opgeëist door de Parshendi, een soort krijger-versie van de Parshmen, een soort passief dienaar-ras.

Onder de koning in Alethkar staan High Princes. Een tijdje voor zijn dood had de koning blijkbaar visoenen, en nu heeft Dalinar Kholin, zowat de machtigste van de High Princes, ook visioenen. Hij ziet stukken verleden, waar hij van iemand, hij weet niet wie, instructies krijgt om iedereen te verenigen.

Het verhaal volgt aan de high and mighty-kant de broer van de vermoorde koning, Dalinar, en zijn zoon Adolin, Navani Kholin, de ex-vrouw van de vermoorde koning, en Shallan Davar, een getalenteerde dochter van een net overleden lokale machthebber die van bij de geleerde dochter van de vermoorde koning in de leer wil gaan. (Die dochter, Jasnah Kholin, is op zoek naar informatie over voidbringers en de moord op de koning, en wat die met elkaar zouden kunnen te maken hebben.)

Aan de andere kant volgen we Szeth-son-son-Vallano, de moordenaar-tegen-zijn-eigen-goesting, die verschrikkelijk veel magisch-achtige krachten blijkt te bezitten, en Kaladin, een ooit bijna dokter, die na en tijd in het leger nu een slaaf is, en die eigenlijk al tien keer dood had moeten zijn.

Yup: namen, namen, namen, namen.

En een maatschappij met kasten en vremde regels en godsdiensten en conflicten, en alles, en alles.

En het duurt allemaal langer dan het misschien zou kunnen, en het zijn inderdaad niet de meest originele personages en conflicten, maar het leest aangenaam en ik kijk uit naar het vervolg, en meer moet dat soms niet zijn.