New York — Boeggn

New York 2140

Sun, 04 Jun 2017 20:58:55 +0100

Kim Stanley Robinson Orbit, 2017, 624 blz.

We zijn in 2140 en in New York er zijn ondertussen al twee grote wereldwijde vloedgolven geweest wegens poolijs op de boden van de oceaan dat te zwak was geworden om het poolijs erboven overeind te houden, waardoor het twee keer was alsof er een immense dam brak, en het water over de hele aarde een paar meter naar boven ging.

Er is een beetje technologische evolutie, vooral in materialen heb ik de indruk, want op een paar superhoge wolkenkrabbers na ziet alles er zeer vertrouwd uit. Behalve dat de zee 15 meter hoger komt, en dus New York een nieuw soort Venetië geworden is. De rest van de wereld? Geen idee, Kim Stanley Robinson spreekt er niet zo enorm veel over. Ik heb de indruk dat Londen achter een soort ingewikkeld polder-en-dijken-systeem zit, en ik herinner me dat Amsterdam gewoon een de wereld ronddrijvend eiland was geworden, maar dat zal het zo ongeveer zijn.

New Yorkers zijn dan ook mensen die (soms niet zonder goede reden) denken ze in de navel van de wereld wonen – deze cartoon wordt zelfs expliciet vermeld:

Zucht. Dit is zo’n boek waar ik me heb door moeten worstelen. Waar ik enorm hard heb getwijfeld om er ergens in het midden mee op te houden, wegens nog maar eens een hoofdstuk waar een totaal niet van de andere personages te onderscheiden personage een beetje rondloopt, iets doet dat niet veel nut of interesse heeft, en dan terugkeert.

Er is iets met twee gasten die ontvoerd worden, en iets met een politieagent, en iets met een man die op de beurs dingen doet, en iets met een super die de voorzitter van de Fed als ex heeft, en iets met een dame die graag al eens naakt het 22ste-eeuwse equivalent van natuurfilms op YouTube doet, vanuit haar zeppelin. En al die personages draaien rond de MetLife Building, één van de grote gebouwen die nog rechtstaan in de getijdenzone.

En als er ergens een punt te maken is, zorgt Robinson er wel voor dat het met een voorhamer duidelijk gemaakt wordt. Er is, godbetert, zelfs een pseudo-intellectualistisch ‘personage’ dat om de zoveel hoofdstukken stream of consciousnessgewijs gewoon niet anders dan expositie doet. Eén eindeloze moraliserende monoloog, die ongetwijfeld ‘interessant’ is en zo, maar die (zoals hij toegegeven zelf zegt) even goed overgeslagen kan worden. Irritant.

Het meandert en het meandert, en dan plots moet de auteur beseft hebben dat hij al aan 500 bladzijden zat, en dan plots springt het maanden (jaren?) naar voor, en zijn alle problemen opgelost en leeft iedereen (in New York toch) in peis en vree in een soort utopische toekomst met genationaliseerde banken en hoera iedereen content.

Geen zin om er nog meer tijd aan te spenderen dan dit.

De reviews zijn bijna unaniem lovend, maar ik vond het geen goed boek.

Up in the Old Hotel

Wed, 02 Jul 2014 15:12:59 +0100

Joseph Mitchell Vintage, 1993, 736 blz.

Er zijn van die auteurs en van die boeken die mij sprakeloos achterlaten van bewondering voor hun taal – Marguerite Yourcenar, Jack Vance. Er zijn boeken en auteurs die mij doen duizelen van de wereld en de personages en de verhalen die ze opbouwen – Martin’s Song of Ice and Fire, Erikson’s Malazan Book of the Fallen.

En dan is er zo’n Joseph Mitchell, die in moeiteloos en schaamteloos gewone mensentaal schrijft over echte plaatsen en echte mensen. In korte zinnen, to the point, matter of fact, met oog voor detail zonder het overzicht te verliezen. Die mij even doet denken dat ik dat ook zou kunnen, of zou gekund hebben, als ik maar was waar hij was toen hij er was.

Nonsens, natuurlijk.

Up in the Old Hotel is eigenlijk vier boeken: McSorley’s Wonderful Saloon (1943), Old Mr. Flood (1948), The Bottom of the Harbor (1960) en Joe Gould’s Secret (1965), en die vier boeken bevatten allemaal stukken die eerder in The New Yorker verschenen.

In McSorley’s Wonderful Saloon schrijft Mitchell over een New York dat zo ongeveer helemaal verdwenen is: profielen van sympathieke dronkaards, een ticketdame van een cinema, een kindgenie, een straatpredikant, zigeuners, een vrouw met een baard. Over Commodore Dutch, die toen hij jong was in de jaren 1880 een soort mascotte was van een plaatselijke gangsterbaas, en die sindsdien al heel zijn leven overleeft op ingangstickets voor een jaarlijks bal dat hij te zijner ere organiseert. Of Joe Gould, een man die ook op giften overleeft, en die in schrift na schrift al decennia lang een magnum opus schrijft, een mondelinge geschiedenis van de wereld, die ondertussen al vele keren zo lang als de Bijbel is. Of “John S. Smith of Riga, Latvia, Europe”, een oude man die de hele VS rondreisde, en die we enkel kennen van de honderden cheques die hij uitschreef, soms voor duizenden dollars, voor een kom soep of een warme maaltijd.

Het wonderlijke is, dat het allemaal echte mensen en plaatsen zijn, die toen ook al eigenlijk grotendeels voorbije glorie waren, maar dat er met het moderne internet toch nog allerlei van terug te vinden is. McSorley’s saloon bestaat nog altijd, zelfs al is de hele buurt er rond veranderd. Joe Gould, daar zijn foto’s van:

En Commodore Dutch, die staat in al zijn glorie in de kranten van toen:

Old Mr. Flood vond ik een lichte teleurstelling: Mitchell zegt expliciet dat het een waar verhaal is, in die zin dat de personages en de situaties die erin voorkomen amalgamen zijn van die die écht waren. Flood is een man die besloten heeft 115 jaar te worden, die al jaren een strikte seafoodtarian is, en die vooral zijn dagen lijkt te slijten met zijn beklag te doen over hoe het niet meer is zoals het vroeger was. Dat, en helemaal opgewekt worden als nog maar eens iemand uit zijn omgeving gestorven is.

The Bottom of the Harbor is een verdwenen wereld in een verdwenen wereld: allerlei vertellingen van en door de vissers en de inwoners van de eilanden in de haven van New York – die uiteraard alsmaar meer vervuild raakte en die tegen dat het boek verscheen wellicht praktisch geen eetbare vissen meer bevatte, laat staan oesters of andere schaaldieren. Meer dan alleen nostalgie, de gesprekken tussen Mitchell en Harry Lyons en twee vrienden van Lyons in The Rivermen: ze hebben het over alles en niets, en over de manieren waarop ze op rivierharing vissen, maar altijd en voortdurend is er het besef dat hun leven voorbij is en niet meer terug komt, en dat ze eigenlijk niet weten hoe ze hun leven nog zin moeten geven.

Joe Gould’s Secret keert terug naar Joe Gould – Professor Seagull – de man van de Oral History of Our Time. Het is veruit het stuk waar Mitchell zelf het meest op de voorgrond komt: Gould valt er van zijn ‘charmante excentriekeling’-voetstuk, Mitchell valt uit zijn rol van geëngageerde maar afstandelijke obesrvator.

Ik lees dat mensen dit het minst goede van de vier delen vonden: ik ben het er niet mee eens. Waar de andere verhalen open eindes hebben, en we kunnen dromen, eindigt dit met de dood van Gould. Geen ruimte voor verbloeming, geen plaats voor romantisering: met de voeten op de grond en verplicht geconfronteerd met de menselijkheid van het verhaal.

En meteen ook met al het voorgaande: op McSorley’s Saloon na, zijn alle personages ondertussen overleden. Ook Mitchell. Joe Gould’s Secret was zijn laatste boek, in 1964.

From 1964 until his death in 1996, Mitchell would go to work at his office on a daily basis, but he never published anything significant again. In a remembrance of Mitchell printed in the June 10, 1996, issue of The New Yorker, his colleague Roger Angell wrote: "Each morning, he stepped out of the elevator with a preoccupied air, nodded wordlessly if you were just coming down the hall, and closed himself in his office. He emerged at lunchtime, always wearing his natty brown fedora (in summer, a straw one) and a tan raincoat; an hour and a half later, he reversed the process, again closing the door. Not much typing was heard from within, and people who called on Joe reported that his desktop was empty of everything but paper and pencils. When the end of the day came, he went home. Sometimes, in the evening elevator, I heard him emit a small sigh, but he never complained, never explained."

Machtig boek, van harte aangeraden.

The New York Four

Mon, 29 Oct 2012 12:08:55 +0100

Brian Wood (tekst) - Ryan Kelly (beeld) DC Comics, 2008, 176 blz.

Vier meisjes die net beginnen studeren in New York. En een liefdeshistorie via SMS, van in de tijd dat er nog geen Facebook en Twitter was bij de gewone mens en dat een persoon die voortdurend op zijn telefoon zit nog een vreemde uitzondering was.

Misschien was ik niet in de mood, misschien staat het te ver van mij: ik kwam er niet echt in, en het is niet echt mijn ding. Normaal gezien lees ik nochtans graag Brian Wood, en Ryan Kelly is ook geen duts, maar het was tegelijk allemaal zó teenage angst en zó jaren-2000 en zó goeie-help-wat-zijn-we-hippe-new-yorkers dat ik moeite heb moeten doen om het uit te lezen.

En zeggen dat ik het alleen gelezen heb omdat ik The New Your Five op mijn te lezen-lijstje had staan, en dat ik op de eerste bladzijde daarvan zag dat het een vervolg was.

En nu ben ik niet zeker of ik die Five nog wel wil lezen.

Fun fact – Broadway & Houston zoals hierboven omschreven: ik heb daar ooit eens een kleine twee weken op een loft gewoond.

A Contract with God and Other Tenement Stories

Sun, 14 Aug 2011 22:18:48 +0100

Will Eisner DC Comics, 1978, 196 blz.

De Oscars van de comics zijn de Eisners. ‘t Is niet moeilijk te raden waarom: Eisner was een beest. Contract with God wordt wel eens de eerste Graphic Novel genoemd, en we kunnen nog lang discussiëren of dat al dan niet het geval is. Wat er ook van weze, dit is een tijdloos meesterwerk.

Eisner heeft het in vier verhalen over de (Joodse) inwoners van een gebouw in de Bronx. Lees dit in de jaren 1970, 2010 of 2070: het blijft even overeind.

DMZ

Sun, 07 Aug 2011 13:12:37 +0100

Brian Wood (woord) - Riccardo Burchielli, Kristian Donaldson, Brian Wood (beeld) - Jeromy Cox (kleur) Vertigo, januari 2006 - juli 2011, 67 x 32 blz.

Het zou kunnen gebeuren: burgeroorlog in de VS; aan de ene kant de “echte Verenigde Staten” en aan de andere kant de “Free States”, die meer een decentraal idee zijn dan een territorium. Manhattan bevindt zich op één van de fronten tussen de partijen en is in zijn geheel een grote gedemilitariseerde zone. In principe, want er zijn voortdurend schermutselingen, en er is ook binnen Manhattan zelf vanalles aan de gang. Een geplande evacuatie is catastrofaal afgelopen, en het resultaat is dat er een klein half miljoen mensen nog vast zit. In een oorlog, met bendes, met miserie — zoals Wood het zelf zei: “Think equal parts Escape from New York, Fallujah, and New Orleans right after Katrina”.

Het verhaal wordt vooral verteld door de ogen van Matty Roth, een stagiair-journalist die half per ongeluk zowat de officiële spreekbuis van de DMZ wordt.

Niet eenvoudig om lezen, zowel qua aandachtsspanne (oude nummers herlezen is duizend dingen ontdekken) als qua onderwerp (géén happy ends of zwatwitpersonages, ahem), maar wél de moeite waard.

The Couriers: The Ballad of Johnny Funwrecker

Sun, 07 Aug 2011 01:54:23 +0100

Brian Wood (tekst) - Rob Goodridge (beeld) AiT / PlanetLar, 2005, 84 blz.

The Couriers: Dirtbike Manifesto

Sun, 07 Aug 2011 01:10:21 +0100

Brian Wood (tekst) - Rob Goodridge (beeld) AiT / PlanetLar, 2004, 96 blz.

The Couriers

Sun, 07 Aug 2011 00:15:34 +0100

Brian Wood (tekst) - Rob Goodridge (beeld) AiT / PlanetLar, 2003, 84 blz.

Moustafa en Special zijn koeriers in een New York van de nabije toekomst. Enfin, koeriers, ze zijn iets tussen huurmoordenaar en pakjesleveraar.

Heel erg van zijn tijd, dit. Waarmee ik eigenlijk wil zeggen: bijna al verouderd.