Japan — Boeggn

The Rape of Nanking: The Forgotten Holocaust of World War II

Tue, 09 Apr 2024 07:31:00 +0100

Iris Chang Penguin Books, 1998, 290 blz.

Wel, dát was een ervaring.

Het Japanse leger in de jaren 1930-40 waren geen aangename mensen. Gelijk, écht niet aangenaam. Een mens moet maar wat lezen over Unit 731 om een idee te krijgen. Dit boek heeft het over een andere gruwelijke episode: de paar weken waarin 300.000 of meer inwoners van Nanking grotendeels met de hand uitgemoord zijn. Op de meest degoutante manieren die een mens zich kan indenken.

Ik bedoel: de nazi's waren ook in de business van mensen dooddoen, maar van op afstand lijkt het alsof de wreedheid bijna incidenteel is, vergeleken met wat de Japanners gedaan hebben, waar het martelen en de wreedheid zowat het doel lijken. Ik bespaar u de details, wie zich grondig slecht wil voelen moet dit boek maar lezen.

Chang is natuurlijk een betrokken partij: haar grootouders hebben ternauwernood Nanking overleefd. En ze zegt zelf dat niet alle bronnen kunnen gecheckt worden. Maar zelfs als hier en daar een naam niet zou kloppen of een datum verkeerd zou zijn: de enormiteit van de slachting blijft. En misschien niet even erg maar toch in de buurt: de manier waarop Japan weigert om er zelfs maar over na te denken.

De reden waarom het zo totaal uit de hand liep, is niet helemaal duidelijk. Ontmenselijking is een enorm grote factor: Chinezen zijn geen mensen maar beesten, en dus wordt vanalles mogelijk -- maar dan nog, veel van wat er gedaan werd, zou niemand met een werkend geweten om het even welk dier aandoen. Dat de soldaten zelf als beesten behandeld werden door hun oversten, en die oversten door hun oversten, is ook iets. Dat er indoctrinatie was vanaf de prilste jeugd, ook.

Maar het blijft een mysterie. Een vies, vies mysterie. Dat vooral aantoont dat mensen tot verschrikkelijk veel in staat zijn.

Ik raad dit boek aan niemand aan. Het is niet goed voor het gemoed.

1Q84

Sun, 07 Jul 2013 21:14:57 +0100

Haruki Murakami (tekst), Jay Rubin & Philip Gabriel (vertaling) Knopf, 2011, 944 blz.

Elk moment nu moet het komen, dacht ik bijna duizend bladzijden lang. Elk moment nu moet dit een goed boek worden, met echte personages en een echt plot en een echte wereld en zo. Overal werd er over dat boek gesproken, elke krant had een uitstekende review, iedereen zei mij: dát moet ge lezen.

Helaas, neen.

Duizend pagina’s met herhaling, en herhaling. En herhaling. En ook, euh, had ik al gezegd “herhaling”? Ik denk niet dat ik overdrijf als er zeker dertig bladzijden beschrijvingen van borsten zijn – waarvan twee derden Aomame’s zelfbeklag dat haar borsten te klein zijn en niet allebei even groot. Tel daar nog alle hersenpijndoend slechte omschrijvingen van sex bij, en meer specifiek van de genitaliën van Tengo en wie ze precies in de handen houdt, en ik denk dat we op 10% van het hele boek komen.

Aomame’s ouders waren in een soort Getuigen van Jehova, Tengo’s moeder is weg en het werk van zijn vader was aan deuren gaan kloppen en mensen kijk-en luistergeld doen betalen. Aomame en Tengo zaten twee jaar in de zelfde lagere school. Zij werd gepest of toch zeker genegeerd, hij was een kindgenie, sterk in wiskunde en in sport. Ze hielden één keer elkaars handen vast, als ze tien waren, en daarna nooit meer en (euh ja, sorry, het is zo) nu twintig jaar blijkt dat ze allebei al heel hun leven op elkaar verliefd zijn.

Tengo geeft les wiskunde op een soort studiebureau-school en schrijft na zijn uren; hij herschrijft op aansturen van zijn uitgever een manuscript van een zeventienjarig meisje, Fuka-Eri. Aomame werkt als personal trainer en oh ja, ook als huurmoordenaar om vrouwenmishandelaars te dispatchen.

Het manuscript wordt uitgegeven en wordt een bestseller. Het beschrijft een wereld met kleine mensen die uit de mond van dode geiten komen en die Ho ho zeggen en luchtpoppen (niet poppen-barbie, wel poppen-insekten) maken, en het gaat over een soort ontdubbeling van mensen op een Body Snatchers-achtige manier en over perceivers en receivers, enfin, ’t maakt allemaal niet zo heel erg veel uit, want ondanks de talloze herhalingen dat alles toch wel heel erg vreemd is, en ettelijke pagina’ expositie, liet het mij allemaal redelijk Siberisch koud. En wordt geen enkele vraag beantwoord.

Het duurt een eeuw voor Tengo en Aomame beseffen dat ze in een soort alternatieve wereld terecht gekomen zijn, en wel de wereld die Tengo in het herschreven manuscript zelf mee uitgewerkt lijkt te hebben.

Er is sprake van een soort sekte met een leider, die de vader blijkt te zijn van Fuka-Eri, en oh ja die mens verkracht op de één of andere manier kleine meisjes maar niet echt, en dan besluit de opdrachtgeefster van Aomame dat hij dood moet, en dan gebeurt dat, en dan moet Aomame onderduiken en Tengo ook want Fuka-Eri is bij hem ondergedoken.

En, urgh, het duurt maar en het duurt maar. Ik denk dat Murakami niet goed meer wist hoe een trilogie te trekken uit een verhaal dat al na anderhalf boek echt álle stoom kwijt was, want in het derde deel komt er nog een derde hoofdpersonage bij, Ushikawa (wel zeker dertig pagina’s met keer op keer de omschrijving van zijn vreemde hoofd), die op aansturen van die sekte zoekt naar Aomame en haar via Tengo op het spoor komt.

Niet dat het ooit echt spannend wordt of zo: de twee momenten dat er een zweem van spanning in de lucht dreigt te hangen, worden elk vakkundig door hun eigen deus ex machina de kop ingedrukt. En ook niet dat er ooit diepgang of zo komt: het is bijna bewonderenswaardig hoeveel woorden Murakami over personages kan schrijven zonder ze ook maar op enige manier anders dan eendimensionaal te maken.

Fuka-Eri en Aomame bestaan in functie van hun lichaam (mager met dikke tetten en gespierd met ongelijke kleine tetten, respectievelijk), en Tengo is een soort superman: uitstekend schrijver, uitstekend sportman, leert een instrument op een week tijd, wiskundegenie, aantrekkelijk voor alle vrouwen.

’t Zal wel literatuur zijn, en ik zal er wel niets van begrepen hebben, maar ik vond dit verbijsterend slecht. Interessante premisse, goed begin, gevolgd door honderden en honderden (en honderden) bladzijden alsmaar slechter geschreven luie en saaie herhaling, en dan op een bladzijde of vijf een einde dat niet de minste voldoening schenkt.

By the way: ook bijzonder slecht vertaald. Het leest bij tijden als een slechte scanlation van een derderangsmanga. Pijnlijk.

The Suicide Forest

Fri, 22 Mar 2013 16:36:20 +0100

El Torres (tekst) - Gabriel Hernandez (beeld) IDW, 2001, 106 blz.

Aokigahara, een bos buiten Tokyo op de flank van de Fuji, is een populaire plaats om zelfmoord te plegen. De legende gaat dat de ziel van wie in Aokigahara zijn eigen leven neemt, gevangen blijft in de wortels van de bomen.

Alan is een westerling in Japan; hij geraakt verliefd op Masami, maar het loopt niet goed af en ze gaan uit elkaar. Zij pleegt, ayup, zelfmoord. In, jawel, datzelfde bos. En dan gaan een voor een Alan’s vrienden dood.

Ryoko is een parkwachtster in het bos, zoals haar vader vóór haar. Zij ziet geesten. En weet wat ermee aan te vangen.

Een uiteindelijk behoorlijk voorspelbaar verhaal, soms gewoon competent geïllustreerd, soms uitstekend goed, maar dat echt wel veel meer dan honderd bladzijden nodig zou hebben om écht beklijvend te zijn. En het einde is al helemaal te abrupt.

Icaro (1-2)

Tue, 07 Aug 2012 01:12:29 +0100

Moebius (tekst) - Jiro Taniguchi (beeld) IBooks, 2003-2004, 160 + 144 blz.

Hrmpf. Moebius als scenarist, en dan nog op zijn zweverigst. Het verhaal heeft niet veel om het lijf: Icaro wordt geboren, blijkt te kunnen zweven/vliegen, en spendeert zijn leven in een soort grote kooi, onderzocht door wetenschappers. Hij wordt verliefd op een meisje, en wil uiteindelijk ontsnappen. Ik dacht eerst dat ik de eerste twee delen van een lange reeks gelezen had, maar neen: er zijn maar twee delen. En ja: het is inderdaad redelijk onduidelijk wat er met Icaro gebeurt op het einde. En jawel: er zijn hints dat er iets aan de hand is met proefbuisbaby's met speciale krachten, terroristen die zichzelf kunnen doen opblazen en andere proefbuismensen die nog andere krachten hebben, en dat Icaro daar ook ergens in een soort meesterplan past, maar het wordt allemaal niet uitgewerkt, het valt allemaal plat.

Ik heb het in het Engels gelezen, en ik weet eigenlijk niet goed wat de oorspronkelijke taal is. Het leest in alle geval als een typische (en absoluut niet eens een goede) scanlation: ik krijg de indruk dat Moebius niet veel meer dan wat schetsen van ideeën gegeven heeft, en dat al de rest door Japanezers gedaan is. Niet noodzakelijk mijn tas thee, vrees ik.

Dus qua verhaal en qua tekst is het niet echt je dat, en toch raad ik het aan. Wegens goedgoeiehemel wat een ongelooflijke decors. De close-ups zijn soms wat tweedimensionaal, maar door de band: miljaaaarrrrr wat een prachtige bladzijden. Taniguchi: géén duts.