science fiction — Boeggn

Cast in Time #1: Baron

Sun, 26 Jan 2025 10:33:25 +0100

Ed Nelson Eastern Shore Publishing, 2023 251 blz.

Ik had mijn vorige boek uit, ik had een volgend boek gekozen (Before and After van Andrew Shanahan), ik lag in bed en ik ging naar de Kindlehomepagina om mijn nieuwe boek te vinden.

Daar zag ik een link van Kindle Unlimited staan, klikte ik erop uit nieuwsgierigheid, zag dat ik vanalles gratis zou krijgen als ik mijn adres naar de VS zou veranderen, en viel mijn oog op de Cast in Time-reeks.

Concept: mens van sterft nu recent en wordt wakker in het lichaam van een-jarige baron in Cornwall, in het jaar 715. Ik ben altijd te vinden voor een snelle pulphap, ik. En dit was zowel pulp als een snelle hap: op géén tijd uitgelezen, en het verhaal gaat ook verschrikkelijk snel.

Ik zeg "verhaal", dat is het misschien wat teveel eer aandoen. Dit is zoals The Martian maar dan met nóg minder existentiële vragen, en nóg meer wish fulfillment.

Het hoofdpersonage komt niet als een wildvreemde die niets van niets weet toe, hij heeft een (weliswaar zeer klein) deel van de vorige eigenaar van het lichaam ook nog, waardoor hij niet in problemen komt met mensen die hij zou moeten kennen maar nu de naam niet van weet. Hij heeft ook geen problemen met de taal: hij denkt in het Engels, iets in zijn hersenen zet dat om naar Cornisch, en wat hij hoort wordt naar het Engels vertaald.

En zelfs die dingen verzinken in het niets bij de ervaring die hij heeft in zijn vorige leven: uitstekend opgeleide beroepsmilitair, gevochten in WOII en Korea, weet alles van leiding geven en logistiek. Geëindigd als hoge generaal en op zijn 55 op pensioen gegaan, en dan letterlijk de rest van zijn leven opleidingen gevolgd:

While waiting for something to come up, I took more engineering courses at a local college. I was halfway through my first semester when it hit me.

I would become a professional student. Why not spend my time doing something I love? I applied to several of the major engineering schools. All of them accepted me.

I chose MIT, where I would be a student for the next thirty years. We bought a house within walking distance of campus. Dory joined several women's groups and was always on the go.

I earned PhDs in Mechanical, Civil, and Geo-Technical and a Master's in Chemical and Electrical Engineering.

I majored in Manufacturing, Material Science, Transport, Optical, and Mining Metallurgical.

I had minors in Aerospace, Thermal, Paper, Agricultural Processes, Structural, Water Resources, Architecture, Power, Electrical, Petroleum, Geological, and Ceramics.

Oh, en onze man heeft ook een fotografisch geheugen, waarmee hij elke pagina van elk boek dat hij ooit gelezen heeft, kan terug oproepen. Zo is het niet moeilijk natuurlijk.

En het is inderdaad niet moeilijk: hij slaagt er in een ongelooflijk tempo in om heel zijn dorp om te vormen, met betere hygiëne, boekdrukkunst, staal, gewapend beton, nieuwe ploegen, kruisbogen, wegen, mijnen, zelfs ijskasten.

Natuurlijk kweekt dat afgunst bij omliggende chefs (hij noemt zich "Baron" in zijn hoofd maar eigenlijk is het iets als thane of jarl, las ik ergens) en komen daar schermutselingen van. Met een getrainde ploeg kruisboogschieters en modern strategisch inzicht is dat uiteraard geen enkel probleem, en tegen het einde van het korte boek is hij al meester van een stuk of vier baronieën.

Het verhaal en de personages zijn echt karikaturaal oppervlakkig en de technologische voortgang verloopt lachwekkend eenvoudig en zonder problemen -- om het even wie die in welk proces van verandering ooit gezeten heeft in een instelling of organisatie, begrijpt meteen dat dit méér dan waanzinnig onrealistisch is.

Maar hey, fast food voor het hoofd, dit. Goed in zijn genre, zeg ik vol mededogen.

Touch

Mon, 08 Jul 2024 19:56:22 +0100

Claire North Orbit Books, 2015, 426 blz.

"Allez dan," dacht ik, "Ik vond dat vorige boek niet verkeerd, ik kijk eens wat die persoon nóg geschreven heeft."

Het dingetje in dit boek is niet mensen die leven na leven herleven, maar wel mensen die hun bewustzijn kunnen in andere lichamen steken.

Het hoofdpersonage -- we komen haar naam niet te weten, anderen noemen haar Kepler -- wordt ergens in de negentiende eeuw vermoord, doodgeslagen door een stinkende zwerver in een donkere steeg. Net als ze sterft, klampt ze zich aan haar moordenaar vast en op de één of andere is ze plots een stinkende zwerver die een vrouw doodgeslagen heeft.

Kepler springt vanaf dan van lichaam naar lichaam. Ze draagt zorg voor de lichamen waar ze in zit, houdt van de mensen wiens lichaam ze overneemt. En gebruikt ze niet op -- zo heeft ze een afspraak met Josephine, een jonge vrouw die totaal aan lagerwal geraakt is, dat ze een tijd haar lichaam zal gebruiken en het dan teruggeven, gezond, met een netwerk, rijk, geliefd, met een leven.

En dan blijkt dat er iemand op Kepler jaagt. Haar probeert dood te doen, wat kan lukken als het lichaam waarin ze zit sterft zonder dat er iemand anders in de buurt is om aan te raken en naar te springen. Het mislukt deze keer: ze zit bijna meteen in een andere persoon, en dan nog iemand anders, en dan nog iemand. Maar dan ziet ze dat de persoon die haar probeerde te doden, Josephine vermoordt. Om geen enkele reden die Kepler kan begrijpen. Ze zit er niet in, en Josephine is totaal onschuldig.

Waarop een heel boek volgt van Kepler die wraak wil, en vooral wil begrijpen waarom iemand mensen zoals haar probeert te vermoorden.

Opnieuw ook méér dan het oppervlakkige verhaal: wat is een persoon, wie is iemand, wat betekent het om te leven, wat is liefde, dat soort zaken.

Bijna even goed als het vorige boek. Ik denk dat ik even wacht voor ik het volgende boek lees, The Sudden Appearance of Hope. Dat gaat over iemand die niemand zich herinnert. Nog een gimmick. Hopelijk even goed uitgewerkt.

The First Fifteen Lives of Harry August

Sun, 07 Jul 2024 19:16:41 +0100

Claire North Redhook, 2014, 417 blz.

Harry August is de onwettige zoon van een rijke man en een meisje dat in het huis werkte. Zijn moeder overlijdt meteen na zijn geboorte, op 1 januari 1919. Hij wordt geplaatst bij een koppel waarvan de man hovenier is van de rijke familie, groeit op zonder te weten wie zijn echte ouders zijn, wordt opgeroepen tijdens de Tweede Wereldoorlog waar hij niets opmerkelijks doet, keert terug en wordt na de dood van zijn adoptievader officieel hovenier van het landgoed van de familie die ondertussen haar geld grotendeels kwijtgespeeld was. Hij verhuist samen met de grond en de gebouwen naar het National Trust, en spendeert zijn laatste levensjaren met toeristen de weg te tonen in de heide rond het landhuis, om in 1989 te overlijden in een hospitaal, gescheiden, zonder kinderen, zonder familie.

En dan wordt hij opnieuw geboren, op nieuwsjaarsdag 1919, en na een paar jaar krijgt hij alle herinneringen van zijn vorige leven terug. Hij denkt dat hij gek is, wordt in een gekkenhuis opgesloten, springt na een paar maanden uit het venster van de derde verdieping, valt op zijn hoofd, en overlijdt.

En dan wordt hij opnieuw geboven, op nieuwsjaarsdag 1919, en na een paar jaar krijgt hij opnieuw alle herinneringen van zijn vorige levens terug.

Dat is the conceit van het verhaal. Een minuscuul klein aantal mensen sterven, worden opnieuw geboren, en herinneren zich wat er in hun vorige levens gebeurde. Een nóg veel kleiner aantal mensen is zoals Harry August en herinnert zich niet gewoon wat er gebeurde, maar herinnert zich precies wat er gebeurde, tot in de kleinste details.

Toegegeven, er moet redelijk wat disbelief gesuspended worden. Zo is het niet eenvoudig om grote gebeurtenissen in de loop van de geschiedenis te veranderen -- Hitler vermoorden, pakweg. Maar neem mensen die ontelbare levens na elkaar leven, wie weet subjectief duizenden jaar oud zijn, en neem daar één iemand met een plan om de wereld helemaal te veranderen, onder meer door zijn soortgenoten te doden vóór ze geboren worden waardoor ze logischerwijs niet kunnen doodgaan om hergeboren te worden, en zo wordt het alsnog spannend.

Het klinkt allemaal nogal gimmicky, maar dat is het verrassend genoeg niet. Het is een verrassend ontroerend verhaal van mensen die zichzelf zoeken, op allerlei verschillende manieren, over vele levens heen.

Aangeraden.

Atomic Anna

Fri, 17 May 2024 19:14:00 +0100

Rachel Barenbaum Grand Central Publishing, 2022, 433 blz.

Ik had het al moeilijk met het vorige boek dat ik las, maar ik weet niet wat er met dit boek aan de hand was. Of misschien weet ik niet wat er met mij aan de hand was: ik heb bijna drie weken gedaan over een boek dat ik normaal op een dag of maximum twee zou uitgelezen hebben.

Het is niet eens een slécht boek, trouwens. Het is met tijdrijzen en drie generaties vrouwen: de eerste, Anna, met een trauma omdat ze haar moeder verloor tijdens de Russische Revolutie, dan haar dochter Molly met een trauma omdat haar pleegouders die ze op vraag van Anna naar de VS hadden gesmokkeld haar in een andere richting probeerden te duwen dan ze wou, en dan háár dochter Raisa met een trauma omdat Molly haar in de steek gelaten had wegens drugs en verslaving en gevangenis.

Het zit allemaal goed in mekaar, het is degelijk geschreven, de personages overtuigen, maar dan begint het er allemaal min of meer hetzelfde uit te zien, en ondanks dat er wegens die tijdreizen dingen veranderen waardoor de personages zelf veranderen, veranderen ze niet écht veel, en uiteindelijk is het einde wel ergens logisch, maar ook eigenlijk meer dan teleurstellend.

(Ook de plotgaten zijn ergerlijk, en de anachronismen. Maar bon.)

Dit was op weg om vier sterren te zijn, op premissen en begin af te gaan, en dan was het twee sterren wegens traag en einde, dus allez dan: drie sterren. Maar ik geraakte er dus echt voor geen meter vooruit in. Zelfs niet naar het einde: op 98% van het boek zitten en het nog neerleggen om wat brol op de sociale mediats te doomscrollen, da's een zeer slecht teken.

Lost in Time

Tue, 16 Apr 2024 18:28:00 +0100

A.G. Riddle Head of Zeus, 2022, 455 blz.

Een groep van mensen (Sam, Nora, Daniele, Hiro, Elliott) hebben een ding uitgevonden. Het was de bedoeling om iets te maken dat dingen ogenblikkelijk zou kunnen verzenden van plaats naar plaats, via quantum entanglement en watnog. Dat was niet gelukt, omdat twee dingen bleek: (a) dingen worden naar een ander universum gestuurd en (b) dingen kunnen alleen naar het verleden gestuurd worden wegens causaliteit.

Ze maken van de nood een deugd en in plaats van het aan de FedExen van de wereld te verkopen, verkopen ze licenties aan staten, om hun misdadigers naar het verre verleden (en een ander universum) te sturen. Ze worden schatrijk.

De vrouw van Sam is gestorven en een tijd later zijn Sam en Nora een relatie begonnen. Op een avond gaan Nora en Sam dat vertellen aan zijn tienerdochter, maar die reageert daar slecht op en er komt slaande ruzie van, met bloed en alles. De dochter loopt naar huis, Sam volgt even later, en de dag erna blijkt dat Nora vermoord is. De dochter is de hoofdverdachte. Zij heeft het niet gedaan.

En dan krijgt Sam een briefje dat hij moet bekennen dat hij de moord heeft gepleegd, of dat er anders onoverkomelijk bewijs zal geleverd worden dat de dochter het wel gedaan heeft.

Waarop hij schuld bekent, en met zijn eigen machine 200 miljoen jaar in de tijd terug wordt gekatapulteerd, naar de tijd van de dinosaurussen. Zijn dochter vertrouwt hij toe aan Daniele.

En dan blijkt dat iedereen geheimen heeft, in het heden en in het verleden. Maar ze zweert dat ze op de één of andere manier haar vader zal terughalen.

Veel plot twists en dingen, spannend bij momenten, zelfs hier en daar wat ontroerend.

Allez ju, vier sterren op vijf. Omdat het beter is dan verwacht.

Beyond the Burn Line

Wed, 10 Apr 2024 23:25:57 +0100

Paul McAuley Gollancz, 2022, 455 blz.

Ik vind maar geen boeken waar ik van omvergeblazen word, tegenwoordig.

Veel meer dan "vorig jaar aangeraden door iemand, ik weet niet meer wie" en "verre toekomst, mensen zijn uitgestorven" wist ik niet. Wat ik nu weet: sympathiek idee(tje), véééééél te lang boek.

OK, mensen zijn uitgestorven en er is een verhaal, dan kan het over machines gaan of over een ander dier met intelligentie. Ongeveer de hele eerste helft van het boek neemt ons mee in de wereld van Pilgrim, een persoon die --zo blijkt relatief snel-- geen mens is. De MacGuffin is een kaart, waarop steden zouden staan van een andere intelligente soort, en ook nog een derde soort wezens.

Dat meandert maar over en weer, in een verhaal waar niet verschrikkelijk veel écht gebeurt, en dan is er een ontknoping en dan denkt een gewone mens: nu gaan we te weten komen hoe die Pilgrim denkt en zich voelt met de ontknoping, maar neen: we herbeginnen, een tijd later, met andere protagonisten.

Heel die eerste helft had er even goed niét kunnen zijn. En eerlijk: de tweede helft had ook veel beter kunnen zijn. Het gaat een eind vlotter, er zit érgens wat spanning in, maar de personages blijven enorm oppervlakkig, en het allerlaatste stukje waar alles uitgelegd wordt, wordt gewoon deus ex machinagewijs afgehaspeld. En het allerlaatste einde is bijzonder teleurstellend. Ik zou het een cliffhanger noemen, als ik er niet bijna helemaal van overtuigd ben dat het een poging tot diepzinnigheid was.

Nee, niet lezen.

Iraq + 100: stories from a century after the invasion

Fri, 05 Apr 2024 18:34:49 +0100

Hassan Blasim (redactie); Anoud, Hassan Abdulrazzak, Zhraa Alhaboby, Ali Bader, Hassan Blasim, Mortada Gzar, Jalal Hasan, Diaa Jubaili, Khalid Kaki, Ibrahim al-Marashi Comma Press, 2016, 186 blz.

Een reeks scienfictionkortverhalen door Iraakse auteurs (uit Irak zelf en vertaald, of uit de diaspora en in het oorspronkelijk Engels), met als uitgangspunt "Irak binnen honderd jaar".

Een gemengde zak, gelijk ze in het Engels zeggen, vrees ik. Van de tien verhalen waren er denk ik twee die ik uitstekend vond, een paar degelijk, een aantal waar ik niet meer dan "tja, 't is een verhaal en technisch gaat het over Irak binnen honderd jaar" kon zeggen, een aantal die ik gewoon saai vond, ééntje waar ik helemaal niets van begreep, en dat was het dan. Met de beste wil van de wereld hé mensen, maar dit was hem toch niet.

Aan de andere kant: Kahramana door Anoud, het allereerste verhaal in het boek, is wel een mokerslag. Dat alleen maakt het boek de moeite waard.

Remembrance of Earth’s Past #3, Death's End

Wed, 03 Apr 2024 20:19:24 +0100

Liu Cixin & Ken Liu (vertaling) Tor Books, 2016, 604 blz.

Zozo, ik ben er doorgeraakt. Het was niet met enorm veel plezier, moet ik toegeven.

Ook in dit derde deel was het weer zeer bijzonder heel erg Chinees, met Namen die bijzonder belangrijk zijn, en bevolkingen van miljarden die als één blok heen en weer gaan van opinies over mensen en ideeën.

Het is bij momenten meer dan onwaarschijnlijk, ik ben nog altijd niet emotioneel geïnvesteerd in ook maar één personage, en het blijft een boek met meer goede ideeën dan goede uitvoering.

Neen, ik was niet overtuigd.

Maar wél van het hele verhaal in het groot, in de zin dat ik het degelijk zie geadapteerd worden naar andere media.

Enfin bon. Op naar iets anders. Misschien dat ik eens een boek van nog een andere cultuur lees, om te zien.

Remembrance of Earth's Past #2, The Dark Forest

Fri, 29 Mar 2024 18:48:00 +0100

Cixin Liu, Joel Martinsen (vertaling) Tor Books, 2015, 512 blz.

Het vervolg op The Three Body Problem. Stand van zaken: er zijn aliens, ze komen op ons af, ze gaan ons vernietigen, maar pas binnen vierhonderd jaar.

De aliens weten ook al wat er op aarde gebeurt, want ze hebben iets gestuurd dat minder dan microscopisch klein is en alles kan afluisteren en tweerichtingcommunicatie met de aliens mogelijk maakt. Oh, en diezelfde kleine dingen kunnen er ook voor zorgen dat er geen enkele vooruitgang meer is, want ze kunnen alle mogelijke experimenten om zeep helpen.

Wat ze niét kunnen doen, is in het hoofd kijken van individuele mensen kijken. Daarom worden er vier individuele mensen aangesteld om elk een plan uit te werken. Ze krijgen daarvoor alle mogelijk steun en budgetten. Drie van die mensen -- ze worden Wallfacers genoemd, naar een oude boeddhistische term voor mediteerders -- zijn beroemde mensen, de vierde niet. Manuel Rey Diaz was president van Venezuela en pionierde allerlei innovatieve guerillataktieken in een oorlog tegen de VS. Frederick Tyler was minister van landsverdediging van de VS. Bill Hines heeft een Nobelprijs gewonnen voor breinonderzoek. En de vierde, Luo Ji, is een astronoom en socioloog, maar verder onbekend.

Elke Wallfacer heeft ook een Wallbreaker, een mens die aangesteld werd door de aliens om te proberen doorgronden wat het plan precies is. Behalve Luo Ji, die zijn eigen Wallbreaker is, en die ook de enige is die de aliens rechtstreeks willen doodmaken.

Mja. Veel dikker kon het er al sinds het begin niet opliggen dat het allemaal van Luo Ji zal afhangen, dus.

En dat doet het dan ook. In het begin weigert Luo Ji zijn taak. Volgt een bijzonder vreemd interludium waar hij met zijn macht als Wallfacer zichzelf een zo idyllisch mogelijk leven geeft, tot en met een partner zoeken en er een kind mee krijgen. Daar was Cixin Liu mij helemaal kwijt: Luo Ji omschrijft zijn droompartner, laat dan iemand zoeken die er precies zo uitziet, laat die uit China verschepen naar het andere eind van de wereld waar hij in isolatie leeft met haar, en verwacht dan van ons dat we gaan geloven dat die vrouw zomaar halsoverkop verliefd wordt. Op een persoon die niets anders dan kil en afstandelijk is.

Echt totaal weird. Het gevoel van ontheemding in dit boek ging echt nog een stap verder dan in het vorige boek.

Ook in dit boek blijft de manie van alles een naam te geven: we gaan dit doen en omdat we dit gaan doen, gaan we wat we doen "dit doen" noemen. Voorbeeld:

The intent is not to construct warships or large spaceships, but to establish a fleet of space fighters. They’ll each be roughly the size of a conventional Earth-based fighter and will carry a single pilot. They’ll be like mosquitoes in space, so I’ve dubbed this the ‘mosquito swarm plan.’

Uh huh. Okay dan zeker?

En dat er in de verre toekomst nog altijd politieke commissarissen meegestuurd zouden worden om de ideologische zuiverheid van het leger in het oog te houden, lijkt mij gelijk wat te veel extrapoleren uit de Chinese situatie:

Defeatism is the greatest threat to the armed forces in space, so political and ideological workers will shoulder an extremely important responsibility in the space force. Political departments in the military will participate fully in the study of space warfare theory to eradicate the stain of defeatism and guarantee the correct direction of research.

In het citaat hierboven gaat het over Defeatism, de gedachte dat we toch niet zouden kunnen winnen van de aliens. Er is ook nog Escapism, de gedachte dat we het probleem best oplossen door zelf ergens anders naartoe te vluchten. Die twee "gedachten" worden in de loop van het boek als een soort vleesgeworden ding beschouwd, wat ook enorm vreemd aanvoelt.

Combineer die ontheemding wegens geschreven door een Chinees met een schrijfstijl die wild over en weer schiet van hoogdravend gekunstelde dialoog (lees Rodong Sinmun online om een idee te krijgen) naar kille technische omschrijvgen naar stukken waar het niet duidelijk is of het allegorisch dan wel realistisch maar poëtisch is bedoeld. Combineer dat met een verhaaltempo dat de ene keer tientallen pagina's over een half uur doet en dan weer tien zinnen over tweehonderd jaar, en het resultaat is een bijzonder oneven boek.

De ontknoping (niet het exacte mechanisme maar wel de algemene richting) was mij al duidelijk vóór we aan de helft van het boek zaten. Ik vond niet één personage memorabel. Er zat iets van spanning in (de aliens komen binnen x jaar!), maar die werd tegen zo ongeveer drie vierde van het boek de nek omgewrongen.

Blijft over?

Van het boek zelf, vind ik persoonlijk, niet veel.

Maar in sciencefiction vind ik de wereld zelf altijd minstens een personage, en vaak een hoofdpersonage. Dat is hier absoluut het geval. Van de ideeën achter het boek blijft wél zeer veel overeind. Er zijn zeer veel aanknopingspunten links en rechts waar ik van gehoopt had dat er iets mee gedaan zou worden. De wereld van het boek blijft overeind.

Ik wil het vervolg lezen, want ik weet wat er allemaal zou kunnen gebeuren, en ik wil weten wat er uiteindelijk zal gebeuren. Ik kan ongeveer raden waar het naartoe gaat, maar toch.

En ik kijk uit naar de verfilming van dit en de rest van het verhaal, want die zou wel eens uitstekend goed kunnen zijn.

The Tusks of Extinction

Sat, 09 Mar 2024 19:23:14 +0100

Ray Nayler Tordotcom, 2024, 105 blz.

We zijn ergens in de nabije toekomst. Olifanten zijn op weg om uit te sterven en Dr. Damira Khismatullina is een experte in olifantengedrag. Ze doet er alles aan om de laatste wilde olifanten te beschermen -- en dan gebeurt het onvermijdelijke: ze wordt vermoord.

We zijn een paar eeuwen later, en in Rusland hebben ze mammoeten gekloond en vrijgelaten. Zonder veel succes: de beesten zijn opgegroeid in een zoo, omringd door olifanten die al generaties niet meer weten hoe zich te gedragen in de vrije natuur. Laat staan hoe mammoeten zich moeten gedragen.

Khismatullina's hersenen waren ingescand, voor ze stierf.

Haar bewustzijn en kennis wordt in het brein van een matriarch-mammoet gedownload.

Geen verkeerd kortverhaal.