Martha Wells — Boeggn

Witch King

Sat, 17 Feb 2024 18:00:08 +0100

Martha Wells Tordotcom, 2023, 415 blz.

Hm. Ik weet niet meer juist waarom dit op mijn lijst Te Lezen Boeken stond. Mogelijk omdat het Martha Wells is, die de best onderhoudende Murderbot-boeken schreef, mogelijk omdat het genomineerd was in de helaas alsmaar minder interessante Goodreads Choice Awards, mogelijk omdat ik zin had om nog een fantasy te lezen maar geen zin in een lange reeks en dat dus een stand-alone boek aanlokkelijk leek.

Wel: dit wat te kort. Dit had een lange reeks kunnen zijn, en dan was het misschien interessanter geweest. Zoals het nu is, heb ik helaas hetzelfde gevoel als bij het vorige boek dat ik van haar las, System Collapse: veel te weinig vlees aan de beenderen.

Het begint veelbelovend, met een personage dat dood was maar nu niet meer: hij was begraven in een graf onder de zee, en ‘t is alleen maar omdat er grafrovers komen dat hij kan ontsnappen. Hij is een demon en behalve dat zijn soort niet zo goed omgaat met water (vandaar “onder de zee”), kan hij ook van lichaam naar lichaam gaan.

Blijkt dat hij daar om onduidelijke redenen begraven/opgesloten zat, samen met een vriendin die geen demon is maar ook magische dingen kan doen.

De rest van het boek is afwisselend hij+companen die op zoek gaan naar nog een vriendin, en het verhaal van hij+vrienden die een opstand beginnen tegen magische slechteriken.

Twee verhalen die wat mij betreft gerust door elkaar mochten verteld worden, maar voor hetzelfde geld ook in verschillende boeken, met drie of vier boeken ertussen. Want zoals ik zei: weinig om het lijf. Dit is precies wat er gebeurt:

in het verleden: hoofdpersoon wordt gevangen genomen, bevrijd door iemand die hem inlijft om mee slechteriken te overwinnen, ze overwinnen de slechteriken, we zien het begin van de revolutie (die later leidt tot mogelijk een imperium)
in het heden: hoofdpersoon wordt bevrijd, overwint gemakkelijk een schip achtervolgers, maakt een aantal bijkomende companen die er schijnbaar alleen maar zijn als excuus om de backstory aan te vertellen en om expositie te verrechtvaardigen, vindt uiteindelijk zijn vriendin, en we komen te weten hoe het in het verleden geëindigd is

Het verhaal in het verleden is nooit spannend want we weten wie er in het heden leeft en niet leeft, het verhaal in het heden is nooit echt boeiend want we weten niet wat de inzet is omdat die pas in de flashbacks en naar het einde toe min of meer duidelijk wordt).

Ik zou dit graag liever gelezen hebben, maar helaas. Er was ongetwijfeld potentieel voor veel meer, maar dit had een reeks van vijf boeken kunnen zijn met diepgang, geen boek dat leest alsof het random het middenste stuk van het eerste boek en de tweede helft van boek vier in elkaar geduwd heeft.

Verder kan ik blijven lachen met de trigger warnings in reviews. Dat ge’t weet, hier zijn er een paar:

trigger + content warnings: death, murder, violence, gore, implied child abuse, blood, loss of a loved one, fear of water (+ talk of that fear a lot), captivity, slavery, self harm to prove immortality (i think this was a cut on the palm or wrist but i didn’t specify in my notes >.< i am sorry), war, battle, very brief mentions of water snakes and spiders, drowning.

✨ Representation: queer main character, sapphic side characters, casual queerness in many side characters, multiple BIPOC main and side characters

✨ Content warnings for: violence, murder, self-harm for magical purposes, kidnapping, implied child abuse, attempted child murder, grief, betrayal, war, implied animal abuse

The Murderbot Diaries #7, System Collapse

Thu, 08 Feb 2024 18:49:00 +0100

Martha Wells Tor Publishing Group, 2023, 245 blz.

Hm. Vreemd. Ik heb een vorig boek van de Murderbot-reeks omschreven als een seizoen van een tv-reeks. Dit was één aflevering van een tv-reeks.

Dit is het hele plot van het boek:

Murderbot en companen zijn op een planeet
Er is een kolonie op de planeet maar ze is geïnfecteerd door een oud alien virus (verder niet relevant)
Er blijkt een tweede kolonie te zijn die afgesplitst is van de eerste
Ze gaan naar die tweede kolonie, weten eerst niet of er wel mensen zijn
Blijkt dat er mensen zijn en dat slechteriken die ze als quasi-dwangarbeiders willen inlijven, er ook zijn
Onze vrienden bedenken een manier om de kolonisten van hun gelijk te overtuigen
Er is een kort gevecht met de slechteriken
Einde.

Ja, dat is het zo ongeveer.
Nee, dat is niet voldoende voor mij.

Er is iets traumatisch met Murderbot aan de hand. Murderbot is niet uniek, er zijn stapels robots en anderen die bewustzijn hebben en in slavernij gehouden worden. Er moeten ergens nog levende aliens zijn. Er moet meer aan de hand zijn met de megacorporaties in de Corporate Rim.

Hup hup Martha Wells, doe dáár iets mee.

Fugitive Telemetry

Sat, 15 May 2021 21:56:00 +0100

Martha Wells Tor.com, 2021, 176 blz.

Ik ging aan een batch nieuwe boeken beginnen, maar toen zag ik dat er een nieuw Murderbot-boek was, en dus heb ik dat maar eerst gelezen.

Het was zeer raar. Ik had net Red Country gelezen, dat bij momenten absoluut enorm grappig is, maar ook bij momenten doodernstig. En dat niet alleen uitstekend van verhaal is, goed geschreven, een onderdeel van een veel grotere wereld en een zeer lang lopend verhaal, maar ook een lang boek is dat perfect op zich kan staan.

Murderbot was aanpassen. Het is een kort boekje dat bijna niet te begrijpen is zonder alle voorgaande gelezen te hebben (ik herhaal wat ik al meer dan eens zei: het leest meer als een tv-serie dan als een boek), en wat een hele reeks boeken wel leutig overkwam (de altijd cynische SecBot), komt nu soms wat als een te veel gebruikt truukje over.

Het verhaal? Er is een moord gepleegd, en Murderbot helpt de moord oplossen.

Tja.

Een beetje dunnetjes.

Exit Strategy

Fri, 26 Feb 2021 19:11:00 +0100

Martha Wells Tor, 2018, 176 blz.

Boek vier, maar eigenlijk is het gewoon het einde van een wat langer verhaal. Voor hetzelfde geld (wel, eignelijk niet: voor vee minder geld) had het gewoon één boek kunnen zijn.

Het was een degelijk einde, maar ik had er gelijk toch wat meer van verwacht.

Zoals dat veel van de shenanigans waar de antagonisten (anonieme bedrijven) zich mee bezig houden eigenlijk te maken hebben met achterblijfsels van niet-menselijke aliens van lang geleden, en dat ik toch ergens gehoopt had op wat meer zicht op die dingen.

Maar hey, ’t is een fijn einde, het sluit proper af, de personages (vooral Murderbot zelf natuurlijk) maken een fijne evolutie door, A++ would recomment.

Ook dit, trouwens, was weer de lengte van een degelijke lange televisieserieaflevering.

Het zou niet verkeerd zijn om hier een miniserie van te maken. Met pakweg acht afleveringen of zo, perfect voor Netflix of Prime.

Met een asexueel en androgyn hoofdpersonage, en géén romantiek of sex in de lucht maar wel voorzichtige openingen naar meer vertrouwen en vriendschap. Dat zou ook nog wat zijn.

En aangezien het ook voortdurend gaat over kijken naar series, zou het wel grappig zijn om series-in-de-serie te hebben. Een totaal camperige Space 1999-achtige versie van Rise and Fall of Sanctuary Moon, waar moet ik tekenen?

Hoe meer ik er over nadenk, hoe meer ik het een uitstekend idee vind. Een snelle zoek door het interwebs geeft mij niet direkt het gevoel dat het al in the works zou zijn, dus maak er misschien rap eens werk van, gasten.

Network Effect

Fri, 26 Feb 2021 19:11:00 +0100

Martha Wells Tor, 2020, 350 blz.

Hoezee! ’t is een Murderbot-boek. Geen novelle die op géén tijd uit is deze keer. Wel een boek dat op geen tijd uit is, deze keer. :)

Ik las in een review op NPR

if the first books were episodes in a four-part TV miniseries, then Network Effect is the feature-length movie with the bigger budget and scope

en ik ben het daar niet noodzakelijk mee eens. Dit zou gewoon een tweede seizoen van de tv-serie kunnen zijn. Voor een film staat het niet genoeg op zijn eigen poten: dit is géén boek om te lezen zonder de vorige vier gelezen te hebben.

Network Effect leest ook als een verhaal in hoofdstukken: een inleiding met een paar karakterinteracties met nieuwe mensen, dan een avontuur op een schip, dan het schip redden, en dan tegelijkertijd vechten op een ruimtestation en een planeet enerzijds en op een ander schip anderzijds, om dan op het einde iedereen samen te brengen om overal mensen te redden.

Murderbot blijft groeien, personages uit de vorige boeken komen terug (en hoe!), en het eindigt met een zowaar voorzichtige opening naar Echte (niet-romantische alhoewel een mens zou beginnen twijfelen) Vriendschap en Nieuwe Avonturen.

Er wordt niet veel aan worldbuilding gedaan, maar in de achtergrond is die er natuurlijk wel: voor zover te reconstrueren is uit het verhaal, moet er héél lang geleden één of meer niet-menselijke alien beschavingen geweest zijn. Daar zijn tegenwoordig alleen nog archeologische dingen van te vinden of achterblijfsels van materialen (ik stel mij vuilnisbelten voor binnen tienduizend jaar: abnormaal hogen concentraties plastiek en glas en andere stoffen die een mens niet zou verwachten, en waar wel iets mee te doen is op de vrije markt).

Geen idee of er veel geweten is over die aliens, maar die overblijfsels zijn ook niet zó zeldzaam, want er zijn zeer duidelijke officiële regels over wat er al dan niet mee mag gedaan worden.

Bij de mensen moet er een eerste golf van colonisatie geweest zijn, via wormholes, van een hele grote reeks werelden. En die moeten dan min of meer uitgepieterd zijn, want ze zijn (ik heb de indruk niet meer dan een eeuw of twee of zo later) gevolgd door corporaties die grotendeels de rol van regeringen overgenomen hebben in de Corporation Rim — ik vermoed dat dat een plaatsaanduiding is. En de Aarde is vergeten, zo lijkt het wel. ’t Is dus een beetje gelijk de wereld van Alien, maar dan eeuwen later, en met niet één Weyland-Yutani maar een heel aantal Weylands-Yutani.

Logischerwijs kunnen we dus uitkijken naar onder meer échte levende aliens, in één van de volgende boeken. Het kan niet echt anders, denk ik.

Ah ja, Network Effect is aangeraden, natuurlijk.

Zeer aangeraden.

Rogue Protocol

Fri, 26 Feb 2021 19:03:00 +0100

Martha Wells Tor, 2018, 158 blz.

Op het einde van het vorige boek weet Murderbot wat er gebeurd is toen hij een hele stapel mensen heeft vermoord die hij eigenlijk had moeten beschermen. Het heeft te maken met wat een bedrijf daar op die plaats aan het doen was, en dat bedrijf deed misschien ook iets verdachts op een andere plaats, en dus besluit hij naar die andere plaats te gaan.

(Het wordt alsmaar moeilijker om iets te schrijven zonder spoilers, want het voelt opnieuw maar aan als hoofdstuk drie in een boek dat eigenlijk vier keer langer had kunnen zijn en alle vier de eerste boeken van de reeks had kunnen bevatten.)

Het is alsof Wells alle verschillende archetypes van robots achtereenvolgend aan het woord laat: dickiaanse twijfelende androïde (Murderbot), banksiaans Mind (ART), sexbot (hier en daar, terloops), en hier dan een aandoenlijke asimoviaanse robot die door zijn eigenaar behandeld wordt als iets tussen geliefd intelligent huisdier en vriend (Miki).

Dit boek was, in tegenstelling met het vorige, véél meer actie. En nog meer dan het vorige boek, waar Murderbot zijn intellectuele meerdere tegenkwam, heeft hij hier niet meer automatisch overal en altijd de bovenhand.

Murderbot zelf blijft groeien, in al zijn contacten met mensen en niet-mensen. En blijft sarcastisch, en droog, en grappig, en onzeker, en complex.

En op het einde van het boek, jawel: meteen verder naar het volgende.

Artificial Condition

Wed, 24 Feb 2021 23:28:00 +0100

Martha Wells Tor, 2018, 158 blz.

Dus, Murderbot noemt zichzelf Murderbot onder meer omdat weet dat hij ooit een hele hoop mensen dood heeft gemaakt die hij eigenlijk had moeten beschermen. Na die gebeurtenis is zijn geheugen gewist (maar niet helemaal, omdat een deel van zijn geheugen organisch is en niet echt wisbaar). Een tijd daarna heeft hij zijn governor module gehackt, waardoor hij niet meer gecontroleerd kan worden door het bedrijf dat zijn eigenaar is.

Op het einde van het vorige boek is hij eigendom geworden van het hoofd van een regering van een plaats waar intelligente andoïden zoals hij ook rechten hebben. Beperkte rechten, want ze hebben nog altijd een eigenaar, maar toch.

Murderbot kiest er meteen voor om niét mee te gaan met zijn nieuwe vrienden, maar terug te keren naar de plaats waar hij al die mensen had gedood, om er het fijne van te weten te komen.

Hij vraagt aan een leeg schip dat naar daar gaat of hij eventueel mee zou mogen gaan, en schets zijn verbazing als blijkt dat het een écht intelligent schip is. Gelijk, niet zomaar een schip met een bot aan het stuur, maar een serieus intelligent schip, grootteordes slimmer dan hem. Het schip, dat hij ART doopt (voor Asshole Research Transport), is een fijne mengeling van enorm intelligent maar ook nul ervaring in het echte leven, en het is serieus grappig en ontroerend hoe het schip leert omgaan met menselijke emoties door samen met Murderbot naar soaps te kijken.

Niet dat Murderbot zelf vreselijk goed is met menselijke emoties of zo, daar niet van.

Ook dit boek was eigenlijk maar een degelijke tv-aflevering lang, ook dit verhaal was uitstekend.

De auteur doet ook helemaal niet alsof het een alleenstaand boek is: het begint meteen na het einde van het eerste boek, en het eindigt met het derde boek helemaal in het vizier.

All Systems Red

Tue, 23 Feb 2021 23:23:00 +0100

Martha Wells Tor, 2017, 144 blz.

Welwel, ik ben content. Het deed me enorm hard denken aan de robotverhalen van Asimov, maar dan vele keren beter.

En OK, dat is geen eerlijke vergelijking want Asimov begon meer dan 80 jaar geleden aan zijn robotverhalen, en het is dus logisch dat ze niet meer van deze tijd zijn. Maar toch: het fantastische The Bicentennial Man en de R. Daneel Olivaw-verhalen zindert hier door, in het conflict tussen robot en mens en vrije wil en parallellen met slavernij.

Het hoofdpersonage is een SecBot, een androïde veiligheisrobot met biologische onderdelen. Hij noemt zichzelf Murderbot, en de toon wordt al meteen gezet in de eerste paragraaf:

I could have become a mass murderer after I hacked my governor module, but then I realized I could access the combined feed of entertainment channels carried on the company satellites. It had been well over 35,000 hours or so since then, with still not much murdering, but probably, I don’t know, a little under 35,000 hours of movies, serials, books, plays, and music consumed. As a heartless killing machine, I was a terrible failure.

Het leven steekt hem tegen en hij kijkt vooral series — ik voelde al meteen een zekere band. :)

Ik vond het een zeer fijn boek. Boekje, eigenlijk, want de inhoud is zo ongeveer nét genoeg om een degelijke spannende televisie-aflevering uit te halen. Een novelette, dat ze zeggen.

Murderbot is getormenteerd en zit gewrongen tussen trouw aan zijn klanten en een algemeen gevoel van half constante paniek, half je-m’en-foutisme, en op het einde van het boek wordt de deur naar een vervolg zó opengezet, dat ik meteen na de laatste pagina aan het tweede boek begonnen ben. En qua worldbuilding is het ook helemaal in orde: ook daar shades of Blade Runner, echos of Alien, enorm veel dingen die ik al eerder las, maar fris genoeg gebracht om niet als afkijken maar als algemeen referentiekader te beschouwen.

Het smaakte naar meer, en laat dat nu net zijn waar er nog van is wegens nog drie korte en dan een langer boek!