Robert Vandersteen — Boeggn

De Gouden Sporen

Fri, 06 Jan 2012 17:46:24 +0100

Willy Vandersteen (tekst) - Robert Vandersteen, Karel Verschuere en Edouard De Rop (beeld). De Standaard Uitgeverij, 1959, 34 blz.

Ik dacht: De Rode Ridder bevindt zich in de buurt van Kortrijk en besluit mee te vechten met de Vlamingen tegen de Fransozen. Met zijn zware maliënkolder en zijn paard blijft hij helaas steken in de modder. Hij vindt er wel een paar nieuwe sporen, nog een geluk bij een ongeluk.
Het was: De Rode Ridder komt drie knapen tegen die ridder willen worden. Het ziet er lang naar uit dat geen van de drie er klaar voor is, maar na een aanval van een roversbende op een versterkte boerderij zijn twee van de drie dood en hebben ze allemaal hun gouden riddersporen verdiend.

In de opener komen we meet te weten over Johan: hij is geen ridder van adel, maar hij mag zich als gewone krijgsman wel ridder noemen, omdat hij trouw gezworen heeft aan kerk en koning, en de zwakken en verdrukten beschermt.

In zijn omzwervingen komt hij drie schildknapen tegen: Kurt, niet van adel, en Erik en Erwin, wel van adel. Johan, altijd goed voor een grap, stelt ze op de proef te stellen en doet alsof hij ze aanvalt.

Kurt en Erik reageren alert, Erwin vlucht weg, maar bon, ze zijn nog jong en ze kunnen nog leren. Ze blijken op weg te zijn naar de Reigerhoeve om de uitrusting van hun meesters naar een toernooi te brengen.

Na een ontmoeting met een grimmig uitziende ridder – zijn toon stond Johan niet aan, en dus heeft hij hem maar verslagen in een duel (en daarbij een las die niet van hem was vermassakrerend, ’t is proper) – is het paar van Johan gewond, en besluit hij de drie jongens te vergezellen naar de Reigerhoeve.

Veerle, de dochter van hereboer Wulf, ziet dat wel zitten, drie jonge gasten:

De drie jongens hebben de charmet van Veerle al meteen in de mot, en Johan ziet een kans om de wedijver van de knapen te gebruiken: hij zal ze wat lessen geven in ridder-zijn, in de redenering dat de drie nog meer hun best zullen als ze weten dat Veerle alles ziet.

Volgen lessen in stokschermen, zwaardvechten, boogschieten, worstelen, wapenonderhoud en algemeen ridderschap (“een toekomstig ridder slaat geen gevallen vijand”, dat soort romantische nonsens).

Een paar dagen later blijkt dat er een roversbende in de buurt is: de hoeve wordt bespied, en een hoeve wat verder wordt overvallen en in brand gestoken. Erwin blijft getuigen van lafheid: als Kurt overvallen wordt terwijl hij de wacht houdt, is Erwin aan de grond genageld van angst. En Erik voelt zich eigenlijk te goed voor al wat vna lagere afkomst is, enfin, ’t is allemaal niet zo ridderlijk.

Als de roversbende van Baldur dichterbij komt, treft de Reigerhoeve alle mogelijke voorbereidselen, maar de twee schildknapen van adel zijn er vanonder: de een omdat bang is, de andere omdat hij niet voor boerenkinkels wil vechten.

Als Wulf ziet dat zijn dochter nog in de hoeve is, stuurt hij ze meteen mee met de vrouwen en kinderen die in veiligheid gebracht werden, maar o wee: Baldur en zijn trawanten waren al in de buurt en ze overvallen Veerle en haar dienstmaagd!

Gelukkig zijn Erik en Erwin nog in de buurt! Erik vergeet zijn hovaardigheid als hij Veerle hoort gillen! Hij houdt twee ruiters van Baldur tegen! Maar Baldur heeft Veerle! O nee!

Het wanhopig gegil van Veerle doet ook Erwin zijn angst overwinnen. Met de moed der wanhoop stort hij zich op Baldur! Hij waagt zijn leven! De meisjes ontsnappen, maar Erwin is ernstig verwond.

Het beleg van de hoeve begint: aanval van Baldur, stevig verdedigingswerk onder leiding van Johan en Wulf. De eerste dag eindigt onbeslist: de verdedigers kunnen geen uitval wagen, de aanvallers kunnen niet voorbij de muren.

De volgende dag houdt Baldur de verdedigers bezig op de wallen, terwijl hij een stormram bouwt om de deur in te beuken. Wulf wordt van de wallen getrokken! Erik vergeet dat het maar een “boerenkinkel” is, en springt erachter! Hij houdt de vijand af! Wulf kan gered worden!

De avond van de tweede dag druipt Baldur weer af. Johan en Kurt vinden Erik, stervend, buiten de wallen.

Ondanks de zware verliezen en de bedenkingen van zijn mannen, weigert Baldur het op te geven. De hele nacht bestoken ze de hoeven met vuurpijlen, en de ochtend erop beuken ze de poort in!

Kurt is de eerste die het ziet! Hij waagt zich bovenop de wallen, in volle vuurlinie, met een pot kokende pek! Hij is getroffen! En nog! Doorzeefd met pijlen, met zijn laatste krachten, stort hij de dodelijke vracht op de aanvallers!

Dat is wat Johan nodig had: hij doet een uitval en slaat de vijand terug! Hij hakt zich een weg tot Baldur!

Die is geen partij voor de Rode Ridder: Baldur bekoopt het met zijn leven, de vijand vlucht in paniek, de Reigershoeve is gered.

De schildknapen hebben alledrie gouden sporen verdiend: Erwin weigert ze te aanvaarden. Hij hangt die van Erik en Kurt aan de kruisen op hun graf, en zweert terug te komen eens hij de sporen waardig kan dragen.

En Johan trekt op weg naar een nieuw avontuur.

* * *

Opnieuw een verhaal dat ik zó zou kunnen verfilmd zien, en opnieuw een aangename verrassing: ik werd er zowaar door ontroerd.

Johan blijft een mysterie, maar we weten toch al iets meer van wat hem drijft. Hij heeft zwerversbloed in de aderen, en is doordrongen van een soort ridderschap dat in die periode wellicht niet echt meer bestond. Ik schat het ergens laat in de hoge middeleeuwen, dertiende eeuw of zo, ondanks de 16de-eeuwse morion die Baldur draagt.

Het gebroken zwaard

Fri, 06 Jan 2012 14:46:34 +0100

Willy Vandersteen (tekst) - Willy Vandersteen, Robert Vandersteen en Karel Verschuere (beeld). De Standaard Uitgeverij, 1959, 34 blz.

Ik dacht: Johan trekt op avontuur, maar breekt zijn zwaard. Hij moet dringend op zoek naar een nieuw exemplaar.
Het was: Kasteel Eikendale wordt geteisterd door een mysterieuze vloek. Een lichtgevend gebroken zwaard verschijnt, kooplieden worden overvallen, en net als Johan langskomt, was de rentmeester van het kasteel aangevallen. Johan besluit te blijven en het mysterie te onderzoeken; het blijkt de rentmeester zelf te zijn die de legende misbruikt en op zoek is naar de schat van het kasteel.

Johan, De Rode Ridder, doolt door het land, op zoek naar verdrukten, onderdrukten, bedrukten en anderen die onrecht aangedaan werd of wordt.

Het wordt al wat later op de dag, en Johan zoekt onderdak: ronddolen allemaal goed en wel, maar ’s nacht in een donker bos is het toch een beetje gevaarlijk. Ineens steigert zijn paard! Er ligt een ineengezegen man op de vloer van het bos! De man waarschuwt hem dat er gevaar dreigt! Een spookbeeld!

Johan trekt op onderzoek uit: plotsklaps verschijnt een lichtgevend gebroken zwaard in de lucht! De Rode Ridder is niet bang van ongewone verschijnselen, en hij smijt er dan ook onversaagd een steen naar. Het zwaard verdwijnt, en voor hij de achtervolging kan inzetten, roept de gewonde man hem terug: hij zou graag naar het kasteel in de buurt gebracht worden.

De man blijkt Reyhold te zijn, de rentmeester van Kasteel Eikendale. Reyholt beheert het kasteel tijdelijk, wegens alsdat de kasteelheer bij de koning geroepen was. Vrouwe Sieglinde, de vrouw van de kasteelheer, ontvangt Johan hartelijk en vertelt hem over de legende van het gebroken zwaard.

Jaren geleden was haar man slaags geraakt met een roofridder, die in zijn vrije tijd omging met heksen en tovenaars. De roofridder werd verslagen, maar hij smeet zijn gebroken zwaard in het moeras en sprak met zijn laatste adem een vreselijke vloek uit: “Eens zal mijn zwaard uit dit moeras oprijzen om mij te wreken!” Johan gelooft daar allemaal niet te veel van, en stelt voor te blijven tot het mysterie opgelost is.

Het duurt een tijd, maar uiteindelijk, tijdens een bewogen jachtpartij (Johan bijna opgevreten door een beer, ter elfder ure gered door Reyhold) verschijnt het zwaard opnieuw. Het jaagt het paard van Sieglinde op hol, Johan kan haar ternauwernood redden.

Sieglinde is er zo van aangedaan, dat ze besluit om bij familie te gaan logeren tot haar man terugkomt. De Rode Ridder vindt dat een uitstekend idee, en ondanks het protest van Reyhold, die het niet ziet zitten dat hij nu alleen verantwoordelijk is voor de kasteelschat die meneer Eikendale verborgen had, is Sieglinde er van onder.

Later die dag rijdt Johan door het bos, en daar ziet hij begot het paard van Sieglinde! Na een dolle achtervolging kan hij het vangen, en wat blijkt? Onder eht zadel zit een duimspijker! Varraad! Dat kan alleen de stalmeester zijn!

Johan sluipt het kasteel weer binnen (waarom? geen idee: normaal gezien weet niemand van iets, en zou hij gewoon doodgemoedereerd kuen binnengestapt zijn, toch?) en voelt de stalmeester aan de tand. Net als die alles wil vertellen, zakt hij in elkaar: een dolk in de rug!

Johan ziet een soldenier weglopen, en zet de achtervolging in! De soldenier duikt in een geheime gang! Johan volgt hem! Een donkere trap naar boven! Een zwaardgevecht! De soldenier valt, en is bewusteloos! De trap leidt naar de toren, en kijk nu: daar zit Sieglinde opgesloten!

It was Reyhold all along! Die was uit op de schat, en gebruikte de legende van het gebroken zwaard als excuus om strooptochten uit te voeren. Sieglinde heeft nog maar net haar verhaal gedaan, of de snoodaard stapt uit de schaduw en valt De Rode Ridder aan! Het gaat gelijk op! Reyhold heeft een dolk! Johan pareert! Oh nee! Reyhold bedreigt Sieglinde! Hij duwt op een hendel en Johan stort in een vergeetput!

Nu zijn de rollen gekeerd: Reyhold is de baas in het kasteel – wat Sieglinde ook moge denken over de trouw van haar onderdanen.

Reyhold zet Sieglinde op sekreet in de hoogste toren, en neemt formeel de macht over in het kasteel. De nar Broes, een dwerg, bied zijn diensten aan: hij zal spioneren voor Reyhold, zien dat de inwoners van het kasteel niets achter de rug van Reyhold bekokstoven.

Sieglinde weigert te geven aan Reyhold, zelfs als dat wil zeggen dat ze zal verhongeren. Wat de smiecht niet weet, is dat Sieglinde stiekem voedsel krijgt, via het torenraam. Als ze na een tijd nog altijd niet verzwakt, stormt Reyhold onverwacht binnen in de toren, vindt hij er een kruik, en spant hij een val voor de geheimzinnige bevoorrader. Het blijkt Broes te zijn, die de plannen van Reyhold dwarsboomde! Hij wordt gevangen, aan de strafaal gebonden, en hij zal de volgende ochtend geëxecuteerd worden.

In de vergeetput is Johan er, na ettelijke dagen, in geslaagd de voegen rond een steen uit te hollen, en zo via de waterput naast de vergeetput naar boven te ontsnappen. Hij bevrijdt Broes, die hem van de hele situatie op de hoogte stelt. Broes zal de landbouwers rond het kasteel mobiliseren, en Johan zal Sieglinde bevrijden.

Volgt een immens spannend gevecht met Reyhold en zijn kornuiten: uiteindelijk is Johan teveel verzwakt door zijn gevangenzetting, en lijkt het erop dat hij het onderspit zal delven… tot Johan plots in de verte de koehoorns van de landbouwers hoort! Hij kan nog net de valbrug laten zakken, en nét als Reyhold hem dreigt af te maken, redt een goed gericht pijl Johan van een gewisse dood.

Eind goed, al goed!

* * *

Veel spannender dan ik gedacht had: de zwaardgevechten zijn écht goed, en voor nauwelijks 34 bladzijden gebeurt er wel heel erg veel. Het is allemaal erg filmisch -- Vandersteen heeft duidelijk naar heel veel Amerikaanse avonturenfilms gekeken, en een Errol Flynn of Douglas Fairbanks had niet misstaan in een Rode Ridderfilm.

Het verhaal van Johan zelf begint in medias res. Ik vermoed dat we in Vlaanderen zijn, ergens de 12de-13de eeuw zijn. Johan is een dolende ridder, ik heb de indruk dat hij niet van adel is, maar hij komt toch maar aan een wapenrusting en een paard. Ik kijk ernaar uit om meer te weten te komen over zijn familie, wat hem motiveert, waar hij vandaan komt en waar hij naartoe wilt.